توپ گرد

از امپراطوری چین تا شهر مشکات

تاریخچه فوتبال جهان:

آغاز فوتبال و اینکه از چه سرزمینی، توسط چه کسانی و چگونه متداول شده به درستی معلوم نیست اما بازی با توپ تاریخچه‌ای چند هزار ساله دارد مدارک تاریخی ثابت می کند که لگد زدن به توپ یا چیزهای مدور و گرد در گوشه و کناره گیتی به شکلهای مختلف رواج داشته است. برای نمونه می‌توان به ورزشی شبیه فوتبال در چین اشاره کرد.

نزدیک به دو هزار سال پیش یکی از امپراطوران چینی به نام امپراتور هوانگ تین که به تقویت جسم و روح سربازان خود بسیار علاقمند بود بازی جالب و سرگرم‌کننده‌ای را ابداع کرد و نظامیان را واداشت که در اوقات فراغت به آن بپردازند.این بازی تسو – کوه نامیده شد و ترتیب آن چنین بود که دو گروه بدون استفاده از دست و فقط با ضربه های پا توپ را می بردند تا از زمین حریف عبور دهند. تسو در زبان چینی به معنای لگد زدن و کوه به معنای توپ است توپی که برای بازی تسو – کوه بکار می رفت از هشت قطعه چرم به هم دوخته تشکیل می شد که درون آن را با پر مرغ یا پشم می انباشتند.

بازی با توپ گرد در سراسر دنیا به شکل های مختلف ادامه پیدا کرد اما فوتبال به شکل کنونی آن را همانگونه که از نامش پیدا است می توان یک بازی انگلیسی خواند چرا که انگلیسی ها آغازگرد تحول در این رشته بودند.

در تاریخ 26 اکتبر سال 1863 نمایندگان هفت باشگاه و دسته آزاد در لندن جمع شدند و فدراسیون فوتبال انگلستان را تأسیس کردند.از این پس با مسابقات منظمی که در میان تیمها بر گزارشد شمار طرفداران فوتبال نیز در انگلستان رو به فزونی نهاد شوق و هیجان فوتبال سراسر انگلیس را فرا گرفت و از طرف دیگر انگلیسی‌ها به هر سر زمین و کشوری که قدم نهادند بازی فوتبال را معرفی ومنتشر کردند و ایران نیز جزء این گروه از کشورها بود.

ورود فوتبال به ایران

اصطلاح فوتبال را دانشجویان اعزامی به اروپا پس از بازگشت به وطن وارد زبان فارسی کردند. اما فوتبال را برای اولین بار انگلیسی‌های مقیم ایران در تهران و برخی شهرهای بزرگ و همچنین ملوانان کشتی های خارجی در بنادر خرمشهر،بوشهر،بندرعباس و... به راه انداختند. در پایتخت،اعضای سفارت انگلیس، بانک شاهی و تلگراف خانه، اوقات فراغت خود را با فوتبال می گذراندند و وقتی به تدریج بر تعداد اعضای آن ها افزوده شد, سه تیم فوتبال مستقل تشکیل دادند و در هر فرصتی که به دست می‌آوردند در زمین های گوشه و کنار شهر با هم مسابقه می دادند.در سال 1286 شمسی اسپیرینگ رایس وزیر مختار انگلستان در ایران به منظور ایجاد حس رقابت در بازیکنان و جنبه رسمی دادن به بازی ها دو جام یکی فوتبال و دیگری برای هاکی تهیه کرد و اولین دوره رسمی مسابقه فوتبال بین سه تیم موسسه های یاد شده در همان سال انجام شد. این جام ها مدت ها در انجمن ملی تر بیت بدنی ایران قرار داشتند و روی آن این جمله نوشته شده بود: تهران فوتبال آسوسیاشن کلاب (کلوب اجتماعیون) و تا چند سال هیچ ایرانی در این بازی ها شرکت نداشت. این تیم ها گاهی اوقات که بازیکن تیم خود استفاده می کردند .

اولین ایرانی که به تیم های انگلیسی پیوست, کریم زندی بود که در سال های 1287تا1295 در آن تیم ها بازی کرد. هیاهوی بازیکنان انگلیسی در زمین فوتبال به تدریج نوجوانان و جوانان ایرانی به ویژه تهرانی ها را به کناز زمین های فوتبال کشاند.به هر حال نوجوانان و جوانان با استعداد و باهوش ایرانی در شهرهایی که انگلیسی ها حضور داشتند آنقدر در حاشیه‌زمین‌های فوتبال،بازی‌های‌انگلیسی‌ها را تماشا کردند تا به فوت وفن این بازی آشنا شدند.سپس در صدد برآمدند به تقلید ازآنها تیم فوتبال تشکیل دهندوبه بازی بپردازند. اما بر سر راه عملی کردن این خواست یک مشکل بزرگ وجود داشت و آن هم نداشتن توپ بود. به دست آوردن یک توپ فوتبال بزرگ ترین آرزوی جوانان و نوجوانان علاقمند به فوتبال در آن زمان بود، لیکن هر چند توپ واقعی در دست نبود ولی‌شوق فوتبال سبب شد تا بچه‌های هر کوی و‌برزن به ابتکار خود با وسایل موجود توپی ساخته ودر زمین‌های بایردرگوشه وکنار شهر به فراوانی یافت می شد، بازی کنند، یکی ازابتکار ها در ساختن توپ فوتبال استفاده ازمثانه گاو بود. آن ها مثانه گاو را باد کرده و با پارچه رو پوشی برای آن می دوختند و با آن بازی می‌کردند.وگاهی ‌به شکل های مختلف از توپ‌های انگلیسی‌ها استفاده می کردند.

ورود فوتبال به مشکات:

شواهد تاریخی و گفته‌های پیش‌کسوتان فوتبال در مشکات نشان می‌دهدکه ورود فوتبال به مشکات بسیار شبیه به ورود این ورزش پر طرفدار به شهر ایران بوده است. دانش آموزان مشکاتی و تعدادی از کارگران که برای کار به کاشان می‌رفتند این ورزش را آموخته و در سال1353وارد مشکات کردند.

 بنابر گفته‌ تعدادی از پیشکسوتان ورزش مشکات آنانی که فوتبال را تازه آموخته بودند در کوچه پس کوچه‌های خاکی روستا بازی می‌کردند. اولین زمین ورزشی به گفته حاج اصغر مکاری معروف به زمین باغ انجیری بود(منزل کنونی شهید برادران). با تشکیل تیم فوتبال گروهی از اعضای تیم، یک زمین برای تمرین در قسمت بالای مدرسه راهنمایی پسرانه کنونی ایجاد کردند واز چهار تکه چوب به عنوان تیر دروازه استفاده شد. این زمین چون در کنار جوی آبی که به «جوب گلی» معروف بود قرار داشت زمین جوب گلی نام گرفت.

اما اولین زمین استاندارد با طول وعرض متناسب وتیر دروازه، در نزدیکی شاهزاده سلیمان افتتاح شد. به گفته حاج اصغر مکاری دلیل انتخاب آن مکان برای زمین، خاک نرم کویری آن منطقه بودکه مانع آسودگی ورزشکاران می‌شد . علاقه مندان در این زمین مسابقه می دادند بیشتر این مسابقه‌ها  روزهای تعطیل و جمعه با روستاهای همجوار سن سن، نصرآباد، طاهرآباد و خزاق برگزار می شد.

اما مشکل اصلی مخالفت والدین جوانان و نوجوانان فوتبال دوست، با این ورزش بود. مخالفت قشر سنتی شهر با ورزشکاران هر روز شدت بیشتری پیدا می‌کرد. عزیز اللهمیثاقی در این باره گفت اغلب بازی کنان با بهانه های مختلف از خانه فرار می کردند وبه زمین فوتبال می آمدند همزمان با هموار کردن زمین ورزشی اولین تیم مشکات در سال 1354به سرپرستی عزیز الله میثاقی در آموزشگاه های کاشان ودانشگاه افسری بازی می‌کرد تشکیل شد. توپ‌های دولایه چرمی اولین توپ‌هایی بود که با آن بازی می کردند.

تیم ثارالله به مربیگری عزیز الله میثاقی شروع به کارکرد و در اولین مسابقه دوستانه خود تیم نصرآباد را با نتیجه‌ی13-1 شکست دادند .

فوتبال با سرعت به ورزش مورد علاقه جوانان مشکات تبدیل شد وآنها به رغم همه مخافت‌ها تصمیم گرفتنددر مسابقات رسته دو کاشان شرکت کنند ودر همین زمان بود که تیم ثارالله به تیم سوگند تغییر نام داد.

جوانان مشکات در همان سال اول حضورشان توانستند به بازی فینال راه یابند. عزیز الله میثافی مربی تیم سوگند هنوز نام بازی کنانش را به یاد دارد: حسین صلواتی،اصغر قاسمی، روح الله آقایی، علی عباس پور،سیدعباس صفوی،سید احمد صفوی، امیرقلی طحانی، مرحوم علی زراعتی، علی قاسمی، حسین میثاقی ، حسین صولت، حسن جوکار، مرحوم حسین جوکار، محمود باغبانی، برادران سالکیان ،حسن کریمی، شهید اسماعیل کریمی، داود کربلایی، رضا مکاری، رمضانعلی ساروقیان، حسین ساروقیان.

مسابقه فینال بین دو تیم مشکات وهمای کاشان در شهر کاشان برگزار شد، دوتیم درد و بازی نود دقیقه ای به نتیجه مساوی دست یافتند و قرار شد بازی سوم تیم برنده را مشخص کند.   

ادامه دارد...